Zarówno w powiecie łódzkim wschodnim, jak i samej gminie Rzgów nie ma dużych rzek, a że wszystkie płyną przez tereny raczej nizinne – trudno mówić o ich wykorzystaniu energetycznym. Nawadniają okoliczne pola i łąki, służą też rekreacji, jak to jest np. w Lisowicach, gdzie w ostatnich latach powstał znaczący kompleks rekreacyjny na Mrodze, związany z pobliskim zalewem i lasami. Jest jednak coś, co zasługuje na szczególna uwagę – otóż przez powiat przebiega dział wodny rozgraniczający dorzecza dwóch największych rzek Polski: Wisły i Odry. Większość rzek i strumieni należy do zlewni Odry.
Która rzeka jest największa w powiecie? Oczywiście Ner należący do zlewni Warty. Długość tej rzeki wynosi 134 km, ma ona źródła na terenie dzielnicy „Górna” w Łodzi. W początkowym biegu Ner jest niewielki, a w okresie lata ledwo go widać wśród pół i łąk, dopiero w powiecie poddębickim i bliżej ujścia do Warty w okolicach wsi Majdany, już w woj. wielkopolskim, nabiera większego znaczenia. Jednak w okresie ulewnych deszczów i wiosennych roztopów nawet w rzgowskiej gminie potrafi się rozlewać na okoliczne tereny. W Rzgowie widać to m.in. w rejonie ul. Zielonej. Przed wiekami Ner otoczony był licznymi stawami i strumieniami zasilającymi okoliczne młyny wodne. Do dziś zachowały się nieliczne ślady tych obiektów, głównie stawy.
W Rzgowie płynie też Struga, niewielki strumień, do którego spływa nadmiar wody z okolicznych łąk i pól. W samym Rzgowie docelowo w pobliżu szkoły i „Orlika” urządzony zostanie teren rekreacyjny, być może powstanie również niewielki zalew.
Przez rzgowską gminę, m.in. w okolicach Prawdy przepływa Dobrzynka, bardziej przypominająca rów melioracyjny niż rzeczkę, ale posiada cenne walory przyrodnicze i rekreacyjne. W jej okolicy powstają stawy, co jest nawiązaniem do licznych tu przed wiekami młynów wodnych.
W pobliżu rzgowskiej gminy z okolic Tuszyna wypływa Wolbórka – rzeczka znana już od wieków, nad którą rozwijało się osadnictwo, co potwierdziły badania archeologiczne wykonane m.in. podczas budowy autostrady A-1. Wolbórka o długości 48,8 km to lewy dopływ Pilicy wpadająca do tej rzeki na wschodnich przedmieściach Tomaszowa Mazowieckiego.
W powiecie znaczącymi rzeczkami są także Mroga o długości 63 km, Moszczenica – 55 km i Miazga (29 km). Wspomnieliśmy, że wszystkie te rzeki i strumienie nie mają raczej szans na piętrzenie i wytwarzanie prądu, ale z powodzeniem mogą służyć, jak to było przed wiekami, zasilaniu stawów rybnych i rekreacji. W obliczu stepowienia kraju dzięki budowie niewielkich progów piętrzących mogą też z powodzeniem służyć rolnictwu.
Ryszard Poradowski
