Nie tylko sam XVII-wieczny kościół znajdujący się w centrum Rzgowa objęty jest ochroną konserwatorską. Ścisłej ochronie podlega także jego bezpośrednie sąsiedztwo, co oznacza, że wszelkie prace remontowe oraz jakiekolwiek zmiany w budynkach zabytkowych lub ich bezpośrednim sąsiedztwie powinny się odbywać za zezwoleniem i pod nadzorem wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wspomniana świątynia znajduje się w strefie „A” i cały ten teren charakteryzuje się wysokim stopniem zachowania walorów układu przestrzennego, dlatego cały zespół staromiejski Rzgowa podlega ochronie.
Strefa „B” dotyczy układu przestrzennego (rozplanowania), ograniczona jest rzeką Ner, doliną rzeki Strugi oraz ulicami Literacką i Polna. Zachował się tu czytelny układ przestrzenny z rozplanowaną siecią uliczną i rynku, czytelne są pierzeje uliczne, linie zabudowy, zachowało się tu jeszcze trochę domów z krytymi sieniami przejazdowymi oraz dominująca zabytkowa świątynia.
Ochroną konserwatorską otoczona jest także strefa ochrony zespołu architektoniczno-krajobrazowego – zespół folwarczny w Gospodarzu, zwany też Majątkiem Gospodarz. W strefie tej znajduje się sporo starej zieleni ze stawami oraz obiekty architektoniczne wpisane do ewidencji konserwatorskiej: pałacyk z 1918 roku, dom ogrodnika z ok. 1910 r., kuźnia z ok. 1918 roku, stajnia, chlewnia, obora i czworaki z ok. 1920 roku. Teren ten znajduje się w całości w g5ranicach zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Dolina Neru”. Wspomniane obiekty mają znaczącą wartość kulturową, szczególnie cenna jest zieleń parkowa, zarówno niska jak i wysoka.
Ochronie konserwatorskiej podlegają również strefy cmentarzy: nekropolia wojenna z 1914 roku w Starej Gadce, cmentarze wiejskiej z XIX w. w Czyżeminku, Kalinie i Starowej Górze, a także cmentarz parafialny z początku XIX w. w Rzgowie. Ochroną konserwatorską objęte są takie elementy jak: układ przestrzenny, pomniki historyczne, rzeźba nagrobna, zieleń, istniejące ogrodzenia. Od lat ochroną objęta jest ekspozycja, np. sylweta Rzgowa od strony północnej, tereny wokół cmentarzy. Ochrona obejmuje także stanowiska archeologiczne, w wielu przypadkach już zlokalizowane choć jeszcze nie przebadane gruntownie.
Wspomnijmy jeszcze o tzw. gminnej ewidencji zabytków, obejmującej obiekty, nad którymi opiekę powinna roztoczyć gmina i dbać, by nie znikały z powierzchni ziemi. W takim spisie sprzed kilkunastu lat znajduje się ponad 70 takich zabytków.
R.Poradowski
