Do spełnienia oczekiwań droga wciąż daleka…
Z uaktualnionego raportu z realizacji planu gospodarki niskoemisyjnej dla gminy Rzgów na lata 2021-2027, z perspektywą do roku 2030, wynika, że w latach 2024-2025 przeprowadzono łącznie 155 kontroli palenisk i wydano 142 pouczenia. Szefowa Referatu Ochrony środowiska Urzędu Miejskiego Magdalen Górska nie ukrywa, że wykryto sporo nieprawidłowości w korzystaniu z indywidualnych urządzeń grzewczych oraz wykonywaniu okresowych przeglądów kominów. Wielu mieszkańców spalało w swoich starych piecach odpady, z których pochodziły szkodliwe dla zdrowia substancje chemiczne trafiające z kominów do powietrza, którym oddychamy. Wykrywano je m.in. podczas kontroli dronowych. Choć wspomniane kontrole budziły sporo emocji, przynosiły jednak korzystne skutki, gdyż uświadamiały konieczność wymiany przestarzałych pieców i zaniechanie spalania niebezpiecznych dla zdrowia odpadów.
Można zaryzykować stwierdzenie, że niezbędne jest ciągłe uświadamianie zagrożeń wynikających ze stosowania nieefektywnych źródeł ciepła, a także popularyzowanie OZE (pompy ciepła, instalacje fotowoltaiczne, kolektory słoneczne). Zamieszanie z programem „Czyste powietrze” nie sprzyjało realizacji zadań w ciągu wspomnianych dwóch lat, choć jednocześnie daje się zauważyć rosnące zainteresowanie problemami ochrony środowiska, a powietrza i gleby szczególnie. Stąd troska o rozwój terenów zielonych, enklaw zadrzewień na terenach zurbanizowanych, korytarzy ekologicznych, przejść dla zwierząt. To wszystko przynosi efekt w postaci ograniczenia degradacji terenów zielonych oraz biologicznie czynnych.
W 2024 roku dzięki dotacjom w ramach programu „Czyste Powietrze” w 48 budynkach mieszkalnych w gminie wymieniono nieefektywne urządzenia grzewcze, instalując ekologiczne źródła ciepła. W kolejnym roku dotacja na wymianę przestarzałych pieców wyniosła ok. 1,4 mln zł (w 40 budynkach). Oczekiwania i potrzeby z punktu widzenia ochrony powietrza są znacznie większe.
Wymiana nieefektywnych źródeł ogrzewania i zmniejszenie energochłonności budynków to proces długotrwały i kosztowny. Gmina wspierała mieszkańców, zapewniając m.in. doradców energetycznych, zachęcając do termomodernizacji domów. Na przeszkodzie stoją jednak nie tylko pieniądze, ale i biurokratyczne bariery związane m.in. z kosztownymi audytami energetycznymi.
Na szczęście do świadomości mieszkańców dociera coraz bardziej prawda o tym, że ochrona środowiska, w tym powietrza którym oddychamy, leży w naszym interesie, że jest kosztowna i niezbędna.
Ryszard Poradowski
