Z roku na rok rozszerza się zakres świadczeń zdrowotnych jakie mogą wykonywać apteki, a które wcześniej były zarezerwowane tylko dla przychodni lekarskich POZ. Dzięki temu znacznie zwiększyła się dostępność do szczepień i testów dla pacjentów przy jednoczesnym odciążeniu przez apteki pozostałych placówek opieki medycznej.
W 2025 roku w aptekach możemy wykonać wiele szczepień dla osób dorosłych. Dzieci nadal muszą być szczepione tylko w przychodniach lekarskich POZ. Przykładowe szczepienia, które są realizowane w aptece to szczepienia przeciw: COVID-19, grypie, kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM), błonicy, tężcowi i krztuścowi, wirusowi HPV i RSV, pneumokokom, półpaścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, odrze, śwince i różyczce (MMR), chorobom tropikalnym.
Cześć szczepień wykonywanych na podstawie wystawionej recepty jest w całości lub częściowo refundowana prze NFZ. W szczególności dotyczy osób starszych – seniorów (pow. 65 roku i osób z odpowiednimi wskazaniami zdrowotnymi.
Niestety, nie każda apteka zdecydowała się prowadzić punkt szczepień, wykaz aptek szczepiących można znaleźć na stronach NFZ oraz www.pacjent.gov.pl. Aktualnie w gm. Rzgów jedynie apteka „Lawenda” przy ul. Rzemieślniczej 35 (CH PTAK) wykonuje szczepienia. Placówka ta od 3 lat wykonuje szczepienia i dotychczas dotyczyły głównie sezonowych szczepień przeciw COVIDu i grypie. Jednak z czasem pojawia się coraz więcej pacjentów zainteresowanych szczepieniami przeciwko innym chorobom jak: wirusowe zapalenie wątroby, pneumokokom, wirusowi HPV czy RSV. Oddzielną grupę stanowią też pacjenci zabezpieczający się przed chorobami tropikalnymi w związku z planowanymi podróżami.
Proces szczepienia w aptece jest bardzo szybki. Z pacjentem w aptece farmaceuta przeprowadza wywiad / konsultacje kwalifikując go do szczepienia. Jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych, farmaceuta wystawia receptę i wykonuje szczepienie. Jeśli chodzi o szczepionki większość szczepionek jest dostępna od ręki, aczkolwiek występują przypadki szczepionek, które czasowo są niedostępne. Warto więc wcześniej sprawdzić ich dostępność w aptece.
Zbliżamy się do sezonu infekcji grypowych, a okres wrzesień-listopad to najlepszy czas, aby zaszczepić się przeciwko grypie. Trzeba pamiętać, że grypa to nie jest „zwykłe przeziębienie” tylko ostra wirusowa choroba zakaźna. Choroba poza bezpośrednimi objawami może wywołać groźne powikłania dotyczące wielu narządów i układów, np.:
•układ oddechowy: grypowe i bakteryjne zapalenie płuc, zapalenie oskrzelików, zaostrzenie astmy.
•układ nerwowy: zapalenie mózgu, opon mózgowych, poprzeczne zapalenie rdzenia.
•układ sercowo-naczyniowy i inne: zapalenie mięśnia sercowego, osierdzia, zaostrzenie chorób przewlekłych, drgawki gorączkowe, zespół Rey’a, niewydolność nerek.
Największe ryzyko dotyczy: osób starszych, dzieci, kobiet w ciąży, pacjentów z chorobami przewlekłymi, po przeszczepach lub z obniżoną odpornością.
Kto powinien zaszczepić się przeciwko grypie w pierwszej kolejności?
•osoby powyżej 65 roku życia,
•pacjenci z chorobami przewlekłymi (astma, POChP, cukrzyca, choroby serca),
•kobiety w ciąży i planujące ciążę,
•osoby narażone na częsty kontakt z dużą grupą ludzi, np. pracownicy szkół, przedszkoli, placówek medycznych,
•osoby mogące stanowić źródło zakażenia dla pacjentów z grupy ryzyka.
Więc myśląc o sobie i swoich bliskich warto ograniczyć ryzyko tej choroby i jej powikłań. Statystycznie każda osoba chora na grypę może zarazić średnio 4 osoby ze swojego najbliższego otoczenia.
Więcej informacji o szczepieniach można uzyskać w aptekach, POZ oraz na stronie www.pacjent.gov.pl.
Anna Rybowska, mgr farmacji
